Recenzja serii Spider-Noir. Nietypowe spojrzenie na uniwersum Spider-Mana

Spider-Noir zadebiutował na Amazon Prime — świeże, charakterystyczne spojrzenie na Spider-Mana osadzone w noir uniwersum. Pierwszy sezon został dobrze przyjęty zarówno przez krytyków, jak i ogólną publiczność, chociaż projekt wciąż nie jest doskonały. W tej recenzji (bez spoilerów) porozmawiamy o tym, jak nowe podejście do jednego z najpopularniejszych superbohaterów się sprawdziło.

Seria jest przesiąknięta noir atmosferą i wszystkimi charakterystycznymi cechami tego gatunku: jest moment monologu głównego bohatera, panoramy nocnych ulic Nowego Jorku z neonowymi znakami odbijającymi się od asfaltu zmoczonego nieustannym deszczem, uderzająca gra światła i cienia, muzyka bluesowa oraz postacie popijające litry nielegalnego whiskey. Nielegalnego, ponieważ wydarzenia rozgrywają się w alternatywnej Ameryce lat 30. XX wieku podczas Wielkiego Kryzysu, gdzie prohibicja wciąż obowiązuje, ale segregacja rasowa nie.

Skromny weteran I wojny światowej i prywatny detektyw, Ben Riley (Nicolas Cage), którego agencja ledwo się utrzymuje, zostaje wciągnięty w wojnę między bossem mafii Silvermane (Brendan Gleeson) a burmistrzem miasta, Morrisem. Przestępczy interes kwitnie na handlu alkoholem, a burmistrz, jeśli zostanie wybrany na drugą kadencję, obiecuje zniesienie prohibicji. Podczas wyścigu wyborczego Silvermane stawia swojego kandydata, ale jego szanse na wygraną szybko maleją. A sam boss przestępczy stopniowo traci kontrolę nad miastem. To wszystko dzięki nieudanej, ale wciąż bardzo realnej próbie zamachu na jego życie. Sam fakt, że ktoś odważył się to zrobić, zadaje ciężki cios reputacji tego wpływowego, choć już nie młodego, gangstera. Nawet skorumpowany szef policji McNamara decyduje się stanąć po stronie burmistrza, a bez wsparcia policji szanse Silvermane'a na utrzymanie władzy wciąż maleją.

Aby dowiedzieć się, kto stoi za próbą zamachu, boss przestępczy zwraca się o pomoc do agencji detektywistycznej Bena, ponieważ nie ufa swoim ludziom. Pan Riley przyjmuje ofertę, mimo że pięć lat temu sam walczył przeciwko syndykatowi przestępczemu Silvermane'a. Niewiele osób o tym wie, ale jest superbohaterem, którego prasa nazwała "Pająkiem." A raczej był — aż do śmierci swojej narzeczonej. Ben obwinia się za tę tragedię i, porzuciwszy swoje heroiczne czyny, po prostu dryfuje, okresowo próbując stłumić ból, opróżniając szklankę za szklanką taniego whiskey.

To podejście do Spider-Mana jest drastycznie różne od zwykłego. Starzejący się detektyw Ben Riley, w przeciwieństwie do ucznia Petera Parkera, nie cieszy się ze swoich supermocy — wręcz przeciwnie, marzy o ich pozbyciu się. Ale okoliczności zmuszają go do odkurzenia kostiumu i stawienia czoła nowym, niebezpiecznym wrogom terroryzującym Nowy Jork. W walce z nimi Ben jest całkowicie bezwzględny, a w ferworze bitwy łatwo może wysłać garstkę wrogów do zaświatów — coś, co byłoby nie do pomyślenia dla jego odpowiedników z sąsiednich uniwersów.

Sceny akcji podążają za kanonami franczyzy "pająka". Odpowiednio, konfrontacje z kolorowymi superzłoczyńcami zawsze wiążą się z milionami dolarów szkód w mieniu miejskim. Warto jednak zauważyć, że nie ma tak naprawdę tak wielu scen walki z udziałem głównego bohatera. To w końcu nie jest czysto superbohaterski program akcji. To bardziej noir detektywistyczny thriller z silnym komediowym akcentem, co, co dziwne, wygładza większość wad programu.

Jednym z najbardziej zauważalnych niedociągnięć programu jest to, jak stereotypowe są jego noir postacie. Poza już wymienionymi — staroświeckim gangsterem, skorumpowanym szefem policji i uczciwym burmistrzem — Riley natrafia na femme fatale, która śpiewa w klubie nocnym, parę głupkowatych zbirów i dziwnego lekarza. W jego śledztwach pomagają mu zadziorna, ale życzliwa sekretarka oraz zwinny dziennikarz, który zawsze pojawia się w środku sensacyjnych wydarzeń.

Ten zestaw stereotypowych postaci połączony z formułowym pisarstwem można by uznać za wadę, ale rzecz w tym, że wszystko to jest podane z dużą dawką autoironii. I, co dziwne, to wystarczy, aby wygładzić wszystkie ostre krawędzie. Poza tym, oglądanie Spider-Noir to dobre przypomnienie, że Nicolas Cage to znakomity aktor o niezrównanej charyzmie: błyszczy zarówno w dramatycznych epizodach, jak i w komediowych. Duet Cage'a i Gleesona jest szczególnie udany: ich werbalne pojedynki są naprawdę zabawne. Warto zauważyć, że główny aktor nie został obsadzony przypadkowo, nawiasem mówiąc — Nicolas Cage wcześniej użyczył głosu noir Spider-Manowi w animowanym filmie Spider-Man: Into the Spider-Verse. Ten projekt zdecydowanie warto sprawdzić, podobnie jak jego kontynuację, Spider-Man: Across the Spider-Verse.

Spider-Noir ukazał się w dwóch wersjach — czarno-białej i kolorowej. Którą obejrzeć, to kwestia osobistego gustu. Osobiście uważam, że czarno-biała wersja tylko od czasu do czasu przypomina noir filmy detektywistyczne lat 40. i 50.: w klasycznych filmach praca ze światłem była wykonana znacznie bardziej umiejętnie. Poza tym, ta dawno miniona era może być uznawana za szczyt czarno-białego kina. Odpowiednio, klasyki noir wyglądają nieco sztucznie w kolorze — weźmy na przykład pokolorowaną wersję Casablanki.

Z Spider-Noir jest odwrotnie — to nowoczesny projekt, którego styl wizualny jest bliższy superbohaterskiemu neo-noir lat 90., jak Cień czy Darkman. Więc nie ma prawdziwej potrzeby dla czarno-białych tonów: w kolorze, lekki ton programu lepiej się ujawnia, podobnie jak niektóre z zestawów i kostiumów, nie wspominając o scenach akcji.

Historia pochodzenia Petera Parkera jako superbohatera doczekała się ogromnej liczby różnych interpretacji w ciągu życia franczyzy. Spider-Noir jest jednym z najlepszych, mimo klisz. Obraz antybohatera Bena Rileya wyraźnie kontrastuje z typowymi przedstawieniami Spider-Mana i wydaje się całkiem oryginalny w ramach franczyzy. A dzięki elementowi komediowemu, wszystkie osiem odcinków mija niezwykle łatwo. Jeśli jesteś fanem uniwersów "pająka" lub stylu noir, ten program zdecydowanie nie powinien być pominięty. Jeśli jednak liczyłeś na poważną fabułę detektywistyczną, projekt może cię rozczarować. Tak czy inaczej, sprawdź inne oczekiwane filmy i programy telewizyjne 2026 — ten artykuł obejmuje również niektóre projekty, które mogłeś przegapić.