11 najlepszych gier o Czarnobylu: S.T.A.L.K.E.R. 2, Chernobylite i inne

Niewiele jest na świecie miejsc tak niezwykłych jak czarnobylska strefa wykluczenia. Skażone promieniowaniem po katastrofie w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w 1986 roku, nadal pobudza wyobraźnię i inspiruje twórców gier. Przygotujcie butle tlenowe i załóżcie maski przeciwgazowe — zebraliśmy najciekawsze i najbardziej nietypowe gry, których akcja rozgrywa się w Czarnobylu i jego okolicach.

To właśnie seria S.T.A.L.K.E.R. sprawiła, że Strefa stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w grach. W produkcjach GSC Game World prawdziwe krajobrazy Prypeci i okolic elektrowni jądrowej w Czarnobylu mieszają się z anomaliami, mutantami, artefaktami i walczącymi ze sobą frakcjami.

Pozbawiony pamięci stalker znany jako Naznaczony musi przemierzyć Strefę i odkryć, dlaczego w jego PDA znajduje się rozkaz zabicia tajemniczego Striełoka. Droga do centrum wiedzie przez kilka rozległych obszarów pełnych walczących frakcji, mutantów, anomalii i opuszczonych radzieckich obiektów. Ponura atmosfera, nieprzewidywalne spotkania i nieustanne poczucie zagrożenia wciąż wyróżniają S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chornobyl spośród innych strzelanek rozgrywających się w otwartym świecie.

Nie da się jednak nie zauważyć, że gra ma już swoje lata. Początkowa broń jest irytująco niecelna, poziom trudności potrafi nagle skoczyć, interfejs nie zawsze jasno objaśnia mechaniki, a większość zadań pobocznych sprowadza się do powtarzalnych przysług za wątpliwe nagrody. Enhanced Edition poprawia sterowanie, grafikę i stan techniczny gry, ale pozostawia bez zmian kontrowersyjne decyzje projektowe, więc gracze nadal muszą przyzwyczaić się do licznych niedoskonałości.

S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky rozgrywa się niedługo przed wydarzeniami z Shadow of Chornobyl i opowiada o Scarze, najemniku, który cudem przeżywa potężną emisję. Razem z frakcją Clear Sky musi odkryć, dlaczego Strefa staje się coraz bardziej niestabilna. W kontynuacji większy nacisk położono na wojny frakcji: grupy samodzielnie zajmują terytoria, wdają się w strzelaniny i proszą gracza o pomoc. W połączeniu z ulepszaniem broni i nowym systemem poszukiwania artefaktów sprawia to, że eksploracja Strefy jest pełna wydarzeń, choć elementy grozy schodzą na dalszy plan.

Głównym problemem Clear Sky jest konflikt między dynamiczną wojną frakcji a tradycyjną kampanią fabularną. Na początku oddziały samodzielnie walczą o terytorium, a sojusznicy mogą nawet zrealizować niektóre cele bez udziału gracza. Później jednak swoboda niemal całkowicie znika, ustępując miejsca starannie wyreżyserowanym starciom.

Po wyłączeniu Mózgozwęglacza ukraińskie wojsko rozpoczyna operację Fairway, jednak wszystkie helikoptery wysłane w stronę elektrowni jądrowej w Czarnobylu rozbijają się. Major SBU Alexander Degtyarev ma zbadać przyczyny niepowodzenia operacji i wkracza do Strefy, podszywając się pod zwykłego stalkera. S.T.A.L.K.E.R.: Call of Prypiat oferuje 3 rozległe regiony, mnóstwo zapadających w pamięć lokacji i jedne z najlepszych zadań w trylogii: wiele konfliktów można rozwiązać na kilka sposobów, a konsekwencje decyzji gracza są widoczne w zakończeniu.

Gra niemal wcale nie objaśnia swoich mechanik, jakby była przeznaczona wyłącznie dla osób znających już serię. Nowicjusze muszą samodzielnie poznać właściwości artefaktów, statystyki broni, zużycie ekwipunku i zasady przetrwania emisji. Trzeciej odsłonie brakuje też skali i znaczenia fabularnego Shadow of Chornobyl, a obfitość pieniędzy, amunicji i apteczek pod koniec gry wyraźnie osłabia charakterystyczne dla serii poczucie zagrożenia.

Wszystkie 3 klasyczne gry są również dostępne w zestawie S.T.A.L.K.E.R.: Legends of the Zone Trilogy .

Gdy anomalny artefakt niszczy dom Skifa, głównego bohatera, położony daleko poza Strefą, początkujący stalker wyrusza szukać odpowiedzi i wikła się w konflikt lokalnych frakcji. Oddzielne obszary z poprzednich gier zastąpił ogromny, płynnie połączony świat pełen opuszczonych osad, gęstych lasów, niebezpiecznych anomalii i dynamicznie zmieniającej się pogody. Strefa jest znacznie bardziej szczegółowa i wiarygodna niż wcześniej, a nowe, groźne mutanty potrafią zaskoczyć nawet weteranów serii. Więcej informacji znajdziecie w naszej recenzji S.T.A.L.K.E.R. 2.

S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl jeszcze mocniej stawia na mechaniki RPG. Wiele sytuacji można rozwiązać na różne sposoby: wrogów da się po cichu wyeliminować, pokonać w otwartej walce albo przekonać do swoich racji, a wybór strony wpływa na dalszy przebieg wydarzeń. Mimo licznych łatek nie zniknęły jednak wszystkie niedociągnięcia techniczne. Wczytywanie zapisu może chwilę potrwać, w zaludnionych miejscach zdarzają się spadki płynności, a angielski dubbing bywa nienaturalny — ukraiński głos z angielskimi napisami zapewnia bardziej klimatyczne wrażenia.

S.T.A.L.K.E.R. 2 jest dostępny na PC, Xbox Series X/S i PS5. Duży dodatek fabularny S.T.A.L.K.E.R. 2: Cost of Hope rozgrywa się równolegle z główną kampanią i wciąga Skifa w nowy konflikt między Powinnością a Wolnością. Jego decyzje wpływają na przebieg historii i jej zakończenie. Dodatek oferuje dziesiątki godzin rozgrywki, nowe bronie, wyposażenie, mutanty i anomalie, a także 2 rozległe regiony: Żelazny Las oraz okolice elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Po tak dużym rozszerzeniu S.T.A.L.K.E.R. 2 może wreszcie zyskać miano jednej z najlepszych gier z otwartym światem.

GSC Game World nie było jedynym studiem, które dostrzegło w czarnobylskiej strefie wykluczenia idealną scenerię dla science fiction. W grach z tej kategorii eksploracji opuszczonych miejsc towarzyszą zbieranie zasobów, wytwarzanie wyposażenia i starcia z potworami zrodzonymi przez promieniowanie.

Po Chernobyl VR Project twórcy z The Farm 51 zapowiedzieli kolejną produkcję: survival horror Chernobylite. Gra od razu zachwyciła graczy imponującą grafiką stworzoną z wykorzystaniem fotogrametrii i szybko uzyskała potrzebne finansowanie na Kickstarterze.

Chernobylite wyróżnia się ponurym obrazem czarnobylskiej strefy wykluczenia, nieliniową fabułą oraz nietypowym połączeniem strzelania, horroru i mechanik survivalowych. Eksplorowanie niebezpiecznych miejsc, rozbudowa bazy i dbanie o relacje z towarzyszami nadają grze dodatkowej głębi i różnorodności.

Akcja kontynuacji rozgrywa się 8 lat po wydarzeniach z pierwszej części. Czarnobylit stał się źródłem energii i umożliwił ludzkości dostęp do równoległych światów. Podczas jednej z ekspedycji brytyjski najemnik Cole Grey odłącza się od korporacji NAR i zostaje uwięziony w nieznanej rzeczywistości.

W otwartym świecie gracz walczy z użyciem broni palnej, broni białej i nadnaturalnych zdolności, zbiera wyposażenie, rozwija jedną z 6 klas i buduje własną bazę. Chernobylite 2 mocniej niż pierwowzór stawia na science fiction, mechaniki RPG akcji i strzelankę z łupami. Gra jest nadal we wczesnym dostępie. Więcej informacji znajdziecie w naszej zapowiedzi Chernobylite 2.

Całkiem solidna gra mobilna z naprawdę dużym światem i imponującą dbałością o szczegóły. Twórcy Radiation City odtworzyli okolice elektrowni jądrowej w Czarnobylu i miasto Prypeć, a także wymyślili prostą, oryginalną historię. Oczywiście gra nie może konkurować z dużymi produkcjami wymienionymi wyżej, ale na rynku mobilnym pozostaje całkiem istotnym tytułem.

Druga gra mobilna twórców Radiation City. Tym razem porzucili oni koncepcję otwartego świata i większy nacisk położyli na fabułę. Escape From Chernobyl pozwala zwiedzać elektrownię jądrową w Czarnobylu. Zamiast ulic Prypeci czekają tu labirynty ciemnych korytarzy. Gra pozostaje jednak nieliniowa, dzięki czemu wyróżnia się na tle innych tytułów na smartfony. Ma za to dość wysokie wymagania sprzętowe.

Czarnobyl pozostaje fascynującą scenerią nawet bez elementów nadprzyrodzonych. Niektórzy twórcy oferują wirtualne wycieczki po Strefie lub pokazują następstwa katastrofy oczami likwidatorów, inni zaś umieszczają operację wojskową w opuszczonej Prypeci.

Biorąc pod uwagę ogromną popularność S.T.A.L.K.E.R.-a, można założyć, że wielu graczy chciałoby samodzielnie zwiedzić strefę wykluczenia i zrobić jak najwięcej zdjęć oraz nagrań. Kiedyś wymagałoby to kosztownej podróży, ale dziś wystarczy kupić Chernobyl VR Project.

Nie jest to do końca gra w tradycyjnym rozumieniu tego słowa: twórcy z The Farm 51 stworzyli w zasadzie spacerową grę VR. Chernobyl VR Project jest interesujący przede wszystkim jako interaktywna wycieczka. Prawdziwe miejsca w Czarnobylu i Prypeci odtworzono za pomocą fotogrametrii, skanowania 3D i panoramicznych nagrań wideo. Projekt pozwala dokładnie przyjrzeć się Strefie i poznać historię katastrofy.

Call of Duty 4: Modern Warfare zawiera sekwencję rozgrywającą się w Prypeci, obejmującą 2 misje: „All Ghillied Up” i „One Shot, One Kill”. W 1996 roku młody Price i kapitan MacMillan przenikają do Strefy, by zabić Imrana Zakhaeva. Unikają patroli, czołgają się przez trawę tuż pod nosem wrogich żołnierzy i zajmują pozycję w opuszczonym hotelu, gdzie Price musi oddać strzał z dużej odległości, uwzględniając wiatr. Po nieudanej próbie zamachu skradanie ustępuje miejsca desperackiej ucieczce i zaciętej obronie w pobliżu diabelskiego młyna.

Ta sekwencja jest chwalona nie za swobodę — jest dość liniowa — lecz za reżyserię, klimat i stale zmieniające się tempo. Nawet po latach wielu graczy uważa ją za jedną z najlepszych w serii, choć starcie w punkcie ewakuacji na poziomie trudności Weteran wspomina się już znacznie mniej ciepło.

Chornobyl Liquidators to symulator z fabułą o pracownikach likwidujących skutki katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Pierwsza misja przedstawia godziny po wybuchu z perspektywy likwidatorów próbujących opanować rozprzestrzenianie się ognia i promieniowania. Potem historia skupia się na byłym żołnierzu Siergieju Buriatowie. Musi on wykonywać niebezpieczne prace i wybrać między posłuszeństwem wobec KGB, które próbuje ukryć dowody, a wsparciem dla naukowców dążących do ujawnienia prawdy.

Rozgrywka polega na gaszeniu pożarów, usuwaniu radioaktywnego pyłu z budynków, rozpylaniu środków odkażających i sprzątaniu grafitowych szczątków. To liniowa i dość krótka gra bez mutantów i anomalii, skupiająca się na wyczerpującej pracy likwidatorów oraz moralnym wymiarze katastrofy.

Do najbardziej znanych przykładów należą seria S.T.A.L.K.E.R., Chernobylite i jej kontynuacja, Chornobyl Liquidators, Radiation City oraz Chernobyl VR Project. Prypeć pojawia się również w 2 słynnych misjach z Call of Duty 4: Modern Warfare: „All Ghillied Up” i „One Shot, One Kill”.

Najbliżej jej do Chernobylite — to ponura strzelanka skupiona na eksploracji strefy wykluczenia, zbieraniu zasobów i przetrwaniu licznych niebezpieczeństw. Większy nacisk kładzie jednak na fabułę, rozwój bazy i elementy science fiction. Chernobylite 2 oferuje otwarty świat i więcej mechanik RPG, ale wciąż jest we wczesnym dostępie.

Najdokładniej miasto odtworzono w Chernobylite, Chernobyl VR Project i Radiation City. W dwóch pierwszych produkcjach wykorzystano fotogrametrię i materiały referencyjne zebrane przez twórców w prawdziwej strefie wykluczenia. W Call of Duty 4 gracze odwiedzają tylko kilka charakterystycznych miejsc w Prypeci, w ramach liniowych misji fabularnych.

Tematyce tej poświęcono Chornobyl Liquidators. Gracz gasi pożary, usuwa radioaktywny pył z budynków, sprząta grafitowe szczątki i podejmuje decyzje dotyczące prób ukrycia przez władze radzieckie okoliczności katastrofy.

Radiation City i jej bezpośrednia kontynuacja, Escape From Chernobyl, są dostępne na urządzeniach mobilnych. Pierwsza oferuje otwarty świat i możliwość zwiedzania Prypeci, a akcja drugiej przenosi się na teren elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Użytkownicy Androida mogą też pobrać bezpłatną wersję próbną Radiation City Free.

Chernobyl VR Project to interaktywna wirtualna wycieczka po Czarnobylu i Prypeci. Prawdziwe miejsca odtworzono z wykorzystaniem fotogrametrii, skanowania 3D, zdjęć panoramicznych i nagrań 360 stopni.

Chernobylite 2 jest już dostępne na PC, ale nadal znajduje się we wczesnym dostępie. Twórcy wciąż rozbudowują otwarty świat, ulepszają system walki i dopracowują mechaniki RPG przed pełną premierą.

Czy jakaś gra lepiej niż S.T.A.L.K.E.R. oddaje atmosferę czarnobylskiej strefy wykluczenia? Napiszcie w komentarzach, którą uważacie za najlepszą.

Przez ostatnie dekady twórcy przedstawiali czarnobylską strefę wykluczenia z wielu perspektyw — od wirtualnych wycieczek po horrory i rozbudowane science fiction. To połączenie rozpoznawalnych prawdziwych miejsc z fikcją pozwoliło serii S.T.A.L.K.E.R. stworzyć jedną z najbardziej charakterystycznych scenerii w historii gier wideo. Podobne światy znajdziecie w naszych pozostałych zestawieniach.