UE proponuje zakaz płatnych loot boxów dla osób poniżej 18. roku życia
Komisja Europejska zaproponowała zakaz płatnych loot boxów dla osób poniżej 18. roku życia oraz zablokowanie waluty w grze do czasu uzyskania zgody rodzica. To projekt, a nie obowiązujące prawo.
Dorośli nadal mogliby kupować loot boxy: poznaliby szanse na zdobycie poszczególnych przedmiotów i mogliby wyłączyć tę funkcję. Wczesne doniesienia inaczej opisywały projekt, a opublikowany 11 listopada tekst różni się od nich w kilku istotnych kwestiach.
W skrócie
- Digital Fairness Act to projekt rozporządzenia opublikowany 11 listopada 2026 roku. Parlament Europejski i Rada, reprezentująca rządy krajów UE, muszą jeszcze go uzgodnić.
- Jeśli gra jest skierowana do osób niepełnoletnich lub firma wie, że grają w nią osoby niepełnoletnie, nie oferowano by im płatnych loot boxów ani zakupów typu pay-to-win (zakupów niezbędnych lub przedstawianych jako niezbędne do postępów bądź zwycięstwa), a waluta w grze pozostawałaby zablokowana do czasu uzyskania zgody rodzica.
- Szanse na zdobycie przedmiotów z loot boxów byłyby widoczne dla wszystkich graczy, a same loot boxy można by wyłączyć.
- Przedmioty kupowane za walutę w grze miałyby podaną cenę w prawdziwych pieniądzach, w walucie użytej przez gracza do zakupu.
- Dwie organizacje branżowe uznały projekt za niewykonalny. Komisja twierdzi, że zapewnia on kupującym w internecie taką samą ochronę, jaką mają w sklepach.
Czym właściwie jest projekt
Digital Fairness Act dotyczy nie tylko gier. Komisja przedstawiła go jako kompleksową aktualizację ochrony konsumentów w internecie. W tym samym dokumencie znalazły się fałszywe informacje o niemal wyprzedanym produkcie, subskrypcje, które trudno anulować, ukryte reklamy influencerów oraz nieujawnione opłaty. Grom poświęcono trzy artykuły tekstu projektu.
To rozporządzenie, a nie dyrektywa. Dyrektywę każde państwo musi wdrożyć do prawa krajowego, natomiast rozporządzenie zaczyna obowiązywać jednocześnie we wszystkich krajach UE. Komisja twierdzi, że projekt przekształciłby także istniejące unijne przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych w rozporządzenie, ograniczając mozaikę przepisów krajowych.
Nasz październikowy artykuł wyjaśniający i doniesienie o wycieku powstały przed publikacją tekstu.
Loot boxy: szanse i możliwość wyłączenia dla wszystkich, zakaz dla nieletnich
Projekt używa terminu prawnego „systemy płatnych nagród o zmiennej wartości”. Mówiąc prościej, chodzi o loot boxy, koła nagród i paczki kart, które gracz otrzymuje za pieniądze lub płatną walutę w grze, a nagroda jest losowa albo szanse na jej zdobycie się zmieniają. Darmowe losowe nagrody nie są objęte przepisami.
Wszyscy gracze, dorośli i dzieci. Firma tworząca grę musi podać możliwą zawartość skrzynki oraz szanse na zdobycie każdego przedmiotu. Musi też zapewnić graczom łatwy sposób na wyłączenie tych systemów. To właśnie „przycisk wyłączenia”, o którym mówiły wczesne doniesienia — nie dotyczy wyłącznie dzieci.
Osoby niepełnoletnie. Jeśli produkt jest skierowany do osób niepełnoletnich lub firma „z uzasadnioną pewnością wie”, że korzystają z niego osoby niepełnoletnie, „nie może oferować” im płatnych loot boxów. To zakaz, którego rodzic nie może uchylić. Własna strona Komisji z pytaniami i odpowiedziami wymienia loot boxy wśród funkcji przypominających hazard, których ustawa zakazuje w przypadku osób niepełnoletnich.
Nasz wcześniejszy nagłówek, przygotowany na podstawie wycieku projektu, głosił, że loot boxy będą domyślnie wyłączone dla osób niepełnoletnich. Opublikowany tekst mówi co innego: „domyślne wyłączenie” dotyczy waluty w grze, natomiast płatne loot boxy dla osób niepełnoletnich są zakazane.
W przypadku dorosłych projekt ogranicza się do ujawnienia szans i możliwości wyłączenia loot boxów. Ocena skutków przygotowana przez Komisję to obszerne badanie opublikowane wraz z projektem. Wynika z niego, że rozważano zakaz płatnej waluty w grze i mechanik pay-to-win dla wszystkich konsumentów, ale szybko odrzucono te warianty, głównie ze względu na ich wpływ na modele biznesowe i wrażenia graczy.
Waluta w grze: cena w prawdziwych pieniądzach i zgoda rodzica
Przepis dotyczy monet, klejnotów i kryształów, które gracze kupują za prawdziwe pieniądze. Nakłada dwa wymogi.
Cena w prawdziwych pieniądzach. Gdy gracz płaci taką walutą, firma musi podać wartość przedmiotu w pieniądzach albo jej szacunkową wysokość, „w walucie, za którą konsument nabył pierwszą wirtualną walutę”. Projekt nie mówi o „euro”: gracz, który kupił monety za dolary, zobaczyłby cenę w dolarach. Jeśli nie da się odczytać wartości bezpośrednio, objaśnienia Komisji do artykułów dopuszczają szacunek oparty na pełnej cenie zakupu, bez rabatów za większe pakiety i ofert specjalnych. Punkty lojalnościowe nie są uznawane za walutę w grze.
Załóżmy, że przedmiot kosztuje 1200 klejnotów, a w pakiecie jest ich 800 (to przykład wymyślony na potrzeby tekstu). W chwili zakupu nie widać ceny w prawdziwych pieniądzach. Z objaśnień Komisji wynika, że takie waluty utrudniają ocenę rzeczywistego kosztu zakupu.
Zgoda rodzica. Jeśli produkt jest skierowany do osób niepełnoletnich lub firma wie, że z niego korzystają, waluta w grze jest „domyślnie wyłączona”. Można ją włączyć wyłącznie za zgodą rodzica lub opiekuna prawnego.
Jest jeden wyjątek. Zasada dotycząca cen i zakaz loot boxów dla osób niepełnoletnich nie obejmują serwisów społecznościowych, platform do udostępniania wideo, towarzyszy AI i ogólnych chatbotów. Podlegają one odrębnemu projektowi dotyczącym bezpieczeństwa dzieci w internecie — EU KIDS Act. Blokada waluty i zasada pay-to-win nie mają takiego wyjątku.
Pay-to-win i pytanie, kto jest dzieckiem
Zasada dotycząca pay-to-win jest krótka. W tych samych okolicznościach firmy „nie mogą oferować” osobom niepełnoletnim mechanik pay-to-progress i pay-to-win. Chodzi o zakupy „niezbędne lub przedstawiane jako niezbędne” do postępów albo sukcesu. W objaśnieniach Komisja podaje przykłady: sztuczne bariery utrudniające rozgrywkę, „tempo postępów, które sprawia, że darmowa ścieżka jest fikcją” oraz konkursy, w których o wyniku decydują wydane pieniądze.
O zasięgu przepisów decydują dwie kwestie. Kto jest niepełnoletni? Każda osoba poniżej 18. roku życia. Kiedy przepisy mają zastosowanie? W dwóch przypadkach: gra jest skierowana do osób niepełnoletnich albo firma z uzasadnioną pewnością wie, że grają w nią osoby niepełnoletnie. Objaśnienia podają przykład dla każdej sytuacji. Gra jest uznawana za skierowaną do osób niepełnoletnich, jeśli ma oznaczenie wiekowe — od firmy lub zewnętrznej organizacji, takiej jak PEGI — wskazujące, że nadaje się dla osób poniżej 18. roku życia. Firma wie, że gracz jest niepełnoletni, jeśli gra on na koncie, o którym firma może stwierdzić, że należy do osoby niepełnoletniej.
To główny punkt sporu. Oznaczenia PEGI , takie jak 7, 12 i 16, określają, dla kogo gra jest odpowiednia, a nie do kogo jest skierowana. Organizacje branżowe argumentują, że projekt oznaczałby uznanie każdej gry z oceną PEGI niższą niż 18 za produkt dla dzieci, a tym samym wprowadzałby ograniczenie wiekowe 18+ dla wielu funkcji gier. Ostateczna interpretacja zależeć będzie od brzmienia przyjętego tekstu, a później także od sądów. Przykład z ocenami wiekowymi znajduje się w objaśnieniach Komisji, a nie w samych artykułach.
Co już obowiązuje
Część tych zasad już istnieje, choć nie jest częścią Digital Fairness Act. W marcu 2025 roku unijna sieć krajowych organów ochrony konsumentów opublikowała siedem kluczowych zasad dotyczących waluty w grach. Wyjaśniają one, jak stosować obowiązujące prawo konsumenckie, ale nie są nowym prawem. 30 września 2026 roku sieć wszczęła działania wobec dziewięciu firm z branży gier, w tym Supercell, King, Mojang, Riot Games i Ubisoft. Komisja wskazała gry wymagające dalszej oceny, w tym Candy Crush Saga, Minecraft, Valorant i Clash of Clans. Są to dochodzenia, a nie stwierdzenia naruszenia prawa.
Holenderski urząd ochrony konsumentów nałożył na Epic Games karę w łącznej wysokości około 1,1 miliona euro za praktyki dotyczące Fortnite skierowane do dzieci, takie jak bezpośrednie nakłanianie do zakupu i wprowadzające w błąd liczniki czasu w sklepie z przedmiotami. Decyzja uprawomocniła się w styczniu 2026 roku. Nie była to kara za loot boxy. Belgijskie ministerstwo gospodarki podało w czerwcu 2025 roku , że tamtejsza komisja ds. hazardu zakazuje płatnych loot boxów.
Kto protestuje
Komisja przedstawia projekt jako sposób na zapewnienie kupującym w internecie takiej samej ochrony, jaką mają w sklepach. Komisarz Michael McGrath nazwał go „najbardziej ambitną reformą unijnych przepisów o ochronie konsumentów od pokolenia”.
W Parlamencie Europejskim projekt poparła grupa Socjalistów i Demokratów (S&D). Jej maltański członek Alex Agius Saliba powiedział: „głęboko ubolewamy, że uzależniające projektowanie nie znalazło się na liście” zakazanych praktyk. Hiszpańska członkini grupy Laura Ballarín Cereza stwierdziła: „W internecie wszyscy jesteśmy narażeni”, argumentując, że ochrona powinna obejmować również dorosłych. Liberalna grupa Renew Europe również poparła ochronę przed manipulacją, ale zażądała prostszych przepisów i ograniczenia nakładania się ich na inne ustawy.
Video Games Europe i European Games Developer Federation (EGDF) odpowiedziały tego samego dnia wspólnym oświadczeniem. Określiły projekt jako „niewykonalny, nieuzasadniony i nieproporcjonalny”. Ich główne argumenty:
- Mechaniki pay-to-win i pay-to-progress nie zostały wystarczająco jasno zdefiniowane. Zakaz „mógłby objąć niemal każdy zakup w grze”, więc twórcy nie mieliby pewności, czy ich gra spełnia wymogi.
- Według ich interpretacji projekt zakazywałby osobom poniżej 18. roku życia niemal wszystkich zakupów w grach i nie pozostawiałby rodzicom możliwości decydowania. To ich interpretacja: artykuły dotyczą waluty w grze, płatnych loot boxów i mechanik pay-to-progress, a nie wszystkich zakupów.
- Samoregulacja branży już działa — twierdzą — dzięki oznaczeniom PEGI i kontrolom rodzicielskim na konsolach, komputerach i urządzeniach mobilnych.
Ich propozycja w zamian: zakupy i czat wyłączone dla dzieci do czasu, aż rodzic je włączy, jasne ceny w prawdziwych pieniądzach oraz zwroty za niewykorzystaną walutę.
Co wykazały własne badania Komisji
Ocena skutków obejmuje eksperymenty w symulacji gry. To najbliższe dowodom na zachowania graczy, co można znaleźć w dokumentacji, ale są to eksperymenty, a nie dane rynkowe ani prognoza strat branży.
W głównym eksperymencie, w którym uczestniczyły osoby w wieku co najmniej 15 lat z pięciu krajów UE, około 62% wybrało możliwość rezygnacji z loot boxów, gdy ją udostępniono.
W osobnym teście z udziałem dzieci w wieku od 12 do 17 lat możliwość rezygnacji z loot boxów obniżyła średnie wydatki o około 1,93 euro — z 7,95 do 6,02 euro. Pokazywanie cen w prawdziwych pieniądzach zamiast wyłącznie cen w walucie gry również ograniczyło wydatki. Samo podanie szans prawie nie zmieniło zachowań: odsetek kupujących loot boxy spadł z 29,7% do 28,8%, a wydatki zmniejszyły się zaledwie o 0,43 euro, co nie jest wynikiem istotnym statystycznie.
Projekt przewiduje ujawnianie szans wszystkim graczom, a w badaniu Komisji sam ten wymóg niewiele zmienił. W ramach oceny porównano cztery pakiety środków i wybrano trzeci: zakaz płatnych loot boxów i pay-to-win dla osób niepełnoletnich oraz domyślnie wyłączona waluta w grze. Projekt w dużej mierze odpowiada temu pakietowi.
Co dalej
Projekt trafi teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady, które mogą go zmienić. Ostateczny tekst może różnić się od projektu we wszystkich opisanych wyżej kwestiach. Zgodnie z projektem rozporządzenie weszłoby w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE i zaczęłoby obowiązywać 12 miesięcy później. Data nadal znajduje się w tekście w nawiasach kwadratowych, a Komisja nie podała konkretnego terminu.
Wysokość kar ustala każde państwo. W skoordynowanych sprawach transgranicznych projekt wymaga, by możliwe było nałożenie kary wynoszącej co najmniej 4% rocznego obrotu w zainteresowanych krajach albo co najmniej 2 miliony euro, jeśli obrót jest nieznany. Odrębny projekt pozwoliłby Komisji samodzielnie nakładać kary w bardzo dużych sprawach transgranicznych — do 6% światowego obrotu. Dotyczy naruszeń, które mogą wpłynąć na konsumentów w co najmniej dwóch trzecich krajów UE, zamieszkanych przez co najmniej dwie trzecie ludności UE, oraz firm, które nie są małymi ani średnimi przedsiębiorstwami. Wspominane w doniesieniach 6% odnosi się do tego drugiego projektu, który również wymaga zatwierdzenia.
Najważniejsze informacje
Projekt rozdziela trzy kwestie, które nagłówki często wrzucają do jednego worka: zakaz dla osób niepełnoletnich, możliwość wyłączenia dla wszystkich oraz cenę waluty w grze. Dla twórców nierozstrzygnięta pozostaje definicja: które gry są skierowane do osób niepełnoletnich i gdzie zaczyna się pay-to-win.
Wyobraźmy sobie 12-latkę z tabletem. Gdyby projekt wszedł w życie w obecnym brzmieniu, a gra była uznana za skierowaną do osób niepełnoletnich lub firma wiedziała, że gra w nią dziecko, nie oferowano by jej płatnych skrzynek, a klejnoty pozostawałyby zablokowane do czasu zgody rodzica. Nie wiadomo, czy Parlament i Rada przyjmą ostatecznie tekst w takim kształcie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy UE zakazuje loot boxów?
Jeszcze nie i nie w przypadku wszystkich. To dopiero projekt. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem nie oferowano by płatnych loot boxów osobom niepełnoletnim, a dorośli poznaliby szanse na zdobycie przedmiotów i mogliby wyłączyć tę funkcję.
Czy Digital Fairness Act jest prawem i kiedy może zacząć obowiązywać?
To nie jest prawo. Parlament i Rada muszą najpierw uzgodnić treść. Projekt przewiduje, że rozporządzenie zacznie obowiązywać 12 miesięcy po wejściu w życie; nie podano jeszcze konkretnej daty.
Czy ceny w grach będą podawane w euro?
Ceny byłyby podawane w walucie użytej przez gracza do zakupu pierwszej waluty w grze, więc osoba płacąca w euro zobaczyłaby ceny w euro.
Kto jest uznawany za dziecko?
Każda osoba poniżej 18. roku życia. Zasady dotyczące osób niepełnoletnich mają zastosowanie, gdy gra jest do nich skierowana albo firma z uzasadnioną pewnością wie, że grają w nią osoby niepełnoletnie. Branża kwestionuje tę interpretację.
Jak wysokie są kary?
Każde państwo ustala własne kary. Często przywoływane 6% światowego obrotu dotyczy odrębnego projektu, który pozwoliłby Komisji samodzielnie nakładać kary w bardzo dużych sprawach transgranicznych.
Pieniądze, Skandale, Zjawiska
- Ekonomia skinów CS2: miliardy dolarów, noże warte miliony i krach o wartości 2 miliardów dolarów w 30 godzin
- Największe kradzieże i włamania w historii gier: Włamanie do Axie Infinity na kwotę 620 milionów dolarów, skradzione skórki CS2 oraz wyciek GTA 6
- Star Citizen zebrał miliard dolarów — i wciąż nie zadebiutował
- Kontrowersje wokół GTA: pozwy, zakazy i Hot Coffee
- Dlaczego karty graficzne są tak drogie w 2026 roku? Jak AI pochłonęła zapasy pamięci
- Dlaczego gry wideo tak podrożały i czy będą jeszcze droższe?
- Dlaczego miliony ludzi klikają na banany, ciastka i krowy: Jak gry idle przeprogramowały nasze mózgi
- Czym są Backrooms? Poziomy, Istoty, Gry i Film Wyjaśnione
- Fenomen serii Rusty Lake. Twin Peaks w formie gry point-and-click
- Rideshare "Stimulator": czym jest ta gra i dlaczego wywołała kontrowersje związane z AI?
- Sztuczna inteligencja już przejmuje miejsca pracy w branży gier — tylko nie tam, gdzie się tego spodziewaliśmy
- DLSS 5 — rewolucja graficzna czy chwyt marketingowy? Oddzielmy fakty od szumu
- Dlaczego ogłoszenie remake'u Ocarina of Time podzieliło fanów — Niezwykła dolina, polityka i nostalgia
- Dlaczego badacze AI odchodzą z OpenAI, Anthropic i Google — i przed czym ostrzegają
- Jak GTA 5 zarobiło więcej niż jakikolwiek film w historii
- AI w grach: dlaczego gracze bojkotują studia za grafikę i głosy tworzone przez AI
- Ile pieniędzy zarobił Genshin Impact i dlaczego gacha traci na popularności
- Pozwani za nadmierną wciągalność: jak twórcy Fortnite, Roblox i Minecraft trafili do sądu
- Czat z AI za 250 milionów dolarów: jak Krafton pytał ChatGPT, jak pozbyć się założycieli Subnautica 2 — i przegrał
- Co znaleziono w wycieku 12 TB ze Steam: wczesne wersje GTA 3, Mafia 2 i gier Valve
- Jak wystrzeliły ceny kart graficznych: kopanie kryptowalut, skalperzy i ceny nie do uwierzenia
- Cmentarzysko gier-usług: jak branża przepala miliardy na produkcje, które umierają w kilka tygodni
- Minecraft w Elden Ringu i TNT w RDR2: szalone mashupy AI, które podbiły internet — co jest prawdziwe i co można pobrać
- Czy Deadlock już wyszedł? Gra Valve dostępna tylko na zaproszenia ustanawia nowy rekord liczby graczy
- Jailbreak PS5: co oferuje Relapse i na jakie ryzyko się narażasz
- EU Kids Act wyjaśniony: jak może zmienić internet i gry
- Port Bloodborne na PC i AI: czy fani mogą przenosić gry bez pozwolenia?
- WARDOGS kontra Call of Duty: czy strzelanka za 40 dolarów może zaszkodzić Modern Warfare 4?
- Kiedy i jak AI zniszczy ludzkość? 5 scenariuszy ocenionych przez AI
- Czy Xbox umiera w 2026 roku, czy po prostu ma sam na siebie zarabiać?
- Jak Valve zarabia miliardy na Steamie — i dlaczego musi mierzyć się z pozwami
- Liczba graczy w Wiedźminie 3 Remastered: czy stare gry pokonują nowe?
- Dlaczego EA zamyka BioWare i co dalej z Mass Effect
- Plany UE dotyczące prawa do gier i Ciebie: tryb dla dzieci, waluta w grze, loot boxy
- Naucz młodszą siostrę jeździć: ty z nią rozmawiasz, a rachunek płaci deweloper
- Fińskie studio, które wyprzedziło Apple pod względem wartości na pracownika — niezwykły świat fińskiego gamedevu
- Steam Next Fest: Czy AI utrudnia znalezienie dobrych gier?
- Phantom Blade Zero: wyjaśnienie największego premiery gry singleplayer na Steamie w 2026 roku
- Czy granie na konsoli stało się droższe? PS5, Xbox i co dalej
- Jailbreak Switch 2: jak haker wykorzystał AI i aplikację za 25 dolarów
- Remake Ocarina of Time: dlaczego Nintendo uczy się z własnej przeszłości
- ARC Raiders bez PvP: dlaczego spokojne rajdy podzieliły graczy
- Roblox stawia na AI, choć liczba dziennych użytkowników spadła o 9% rok do roku
- Huang odchodzi: co teraz czeka NVIDIA i wyścig AI?
- Kontrowersje wokół ceremonii otwarcia Worlds 2026: dlaczego fani LoL-a krytykują Riot
- Sprawa ustawiania meczów przez NOMERCY w CS2: dożywotnie bany i cena zaufania
- UE proponuje zakaz płatnych loot boxów dla osób poniżej 18. roku życia



